The Poplar (from the Fables of Mkhitar Gosh)


Սաւսին
յԱռակք Մխիթար Գոշի

Մերձ առ
սաւսի սօսի - poplar, or plane tree
,
առոգանէին առոգանել - to water
երկրագործք զբամբակենիսն, եւ միմեանց պատուիրէին զգուշանալ, զի մի՛ զծառս կոխեսցեն զբամբակենիս. եւ
լուեալ լսել - to hear
սաւսոյն զչարացաւ՝ կոչելով զնա ծառ. ասաց՝ թէ զիա՞րդ ինձ համանուն կոչի դա ծառ, զի ես այսքան
ստուար ստուար - dense
եւ բարձր եմ, եւ զբազում տեղիս ըմբռնեալ ունիմ։ Եւ
լու ի լու լու ի լու - in the presence of, in the audience of
ոչ
զանգիտեալ զանգիտանալ - to be frightened
պատասխանեալ բամբակենի ասելով. Բարձր ես եւ ստուար, սակայն անաւգուտ. ոչ ի շինուած եւ ոչ ի պտուղ եւ ոչ
յայրումն այրում - combustion
գովելի. այլ թանձր ունելով ստուեր, յորմէ բամբասիս մանաւանդ՝ քան թէ գովիս. իսկ ես թէպէտ
փանաքի փանաքի - negligible
եւ տկար, այլ բազմաշահ. ոչ միայն
մեծատանց մեծատուն - wealthy
՝ այլ եւ աղքատաց, ի
տածել տածել - to nourish
ի քաղել ի գործել. եւ լինիմ հանդերձ որպէս
զասր ասր - fleece
յոչխարաց եւ
զվուշ վուշ - linen
ի
կտաւէ կտաւ - flax
եւ զմետաքս
յորդանց որդ - worm
. յորոց եւ դու ոչ ինչ ունիս բնաւ, բայց միայն
խոզակ խոզակ - cone
։ Եւ
այսու յանդիմանեալ այսու յանդիմանեալ - with this scolding
լռեաց։ Բանք առակիս
զպարծանս սնոտիս սնոտի պարծանք - boasting in vain
լռեցուցանէ զմարդկեղէնս, զոմանց զոր ունին ի տեսակ եւ ի հասակ, եւ պատահին բազում անգամ անաւգուտ
կենցաղոյս կենցաղ - life, conduct
՝ նմանապէս եւ հոգեւորացն. զայլս
յականէ խոտեն աչքէ խոտել - to despise based on appearance(s)
զտկարս եւ զկարճս հասակաւ, որք ի
պիտանիք պիտանի - useful
իցեն ի բազում
իրս իր - thing, affair
մարդկան եւ
փարթամացուցիչք փարթամացնել - to enrich
. որք եւ
յիրաց իր - thing, deed
անտի գովին, եւ նոքա յանդիմանին ի սնոտի գործոց։


Agriculturalists were watering cotton plants near a poplar [ saws] tree and were telling each other to be careful not to step on the "cotton tree." Hearing this, the poplar grew angry [since they] called it a [cotton] tree. It said: "Why do you call it—like me—a tree, while I am so dense, so tall, and occupy much ground?" Publicly, unafraid, the cotton plant replied: "You are tall and dense, but useless—praised neither for building, fruit, nor combustion. But you do have a heavy shade for which you are blamed particularly, rather than praised. Now I, although poor and weak, have many uses: not only to the wealthy, but to the poor, in [my] cultivation, picking, and working. I become clothing, like fleece from sheep, linen from flax, and silk from worms. You have nothing of the sort, only cones". So rebuked, [the poplar] was quiet. The words of this fable silence the vain human boasts which some have in [their] appearance and stature, [the boasters themselves] being frequently of no use for everyday things as well as for the spiritual. They despise the sight of others, weak and of short stature, [but] who are useful in many human things and bring riches. [Yet] such [useful ones] are praised by the facts [though] chided for vain pursuits.


(Translated into English by Robert Bedrosian)



Comments

Popular posts from this blog

Learn Classical Armenian!

Some male names from 5th century Armenia

Աշխարհաբառ լեզուի վրայ