The King of the Plants 2 (from the Fables of Mkhitar Gosh)

 The Forest Stream, Jacob van Ruisdael (Dutch, Haarlem 1628/29–1682 Amsterdam), Oil on canvas


Դարձեալ վասն արքայն տնկոց
յԱռակք Մխիթար Գոշի

Ուսանել ոմանք ի բուսոց կամեցան՝ թէ ընդէ՛ր թագաւորն մեր զանձն իւր այնքան ծածկէ եւ զայլսն ամենայն
դիւրապատահս դիւրապատահ - easy to encounter
արար մարդկան եւ բժշկաց. որոյ աւուրքն գրեթէ երեսուն յայտնի ոչ լինելով, թէպէտ եւ այլ ժամանակն անգիտելի է. եւ գտեալ ի բժշկաց՝ այնուհետեւ ի պէտս վարի, ընդ ինքեամբ անյայտ եւ
զախրիզանն ախրիզան - nasturium
արար՝ լուսով նշանի ի գիշերի գտանիլ։ Իսկ նա գիտացեալ զխորհուրդս նոցա՝ եւ ասէ. Գիտէք զի միանգամայն անյայտ ոչ լինիմ, այլ երեւիմ աղաւթիւք եւ
պահաւք պահք - fasting
խնդրողացն.
նմանապէս նմանապէս - likewise
եւ զախրիզանն արարի, զի մի՛ դիւրարհամարհելի լինիցիմք՝ դիւրագտանելի լեալք։ Եւ նոցա ուսեալք՝ ուրախ լինէին գոհանալով։

Առակս զայս ինչ նշանակէ. Տարակուսելի է ոմանց խորհուրդն Քրիստոսի, զի երեսուն ամ անյայտ եղեւ, եւ ապա յայտնեցաւ՝ ի բժշկութիւն վարեալ
առաքելովքն առաքեալք - apostles
. այս գիտելին է, թէ եւ անժամանակ է. իսկ զայլ սրբոց բժշկութիւնս ընդարձակ արար, զիւրն ծածկելով, եւ նոքաւք վարի։ Ընդ իւր անյայտ եւ
զաւետարաննաւետարան - Gospel
արար՝ ի գիշերի ամբարշտութեանն յայտնելով. իսկ նախախորհրդագէտ գոլով ուսոյց թէ եւ ոչ բնաւ ծածկիմ որպէս եւ գիտէք. այլ աղաւթիւք եւ պահաւք երեւիմ խնդրողաց. եւ այս յայտ իսկ է. սոյնպէս եւ զմիտս աւետարանին աղաւթիւք եւ պահաւք եւ սրբութեամբ գտանեմք, զի մի՛ դիւրաւ գտեալ որպէս Հրեայքն՝ արհամահիցեմք. եւ ոչ բնաւին անտես եկեւ, զի մի՛ անյուսութեամբ տրտմիցիմք. այլ այսուիկ ուրախ եղեալ գոհանամք։


Some of the plants wondered: "Why does our king conceal himself so, yet made all others easily approachable by people and doctors? For about thirty days [the king] is not visible, while at other times he is incomprehensible. When found by doctors [the king] is used as needed; making the nasturtium invisible along with him, to be found by a luminous sign in the night." Now when [the king] understood their intention, he said: "Know that I do not completely disappear, but appear to those requesting [me] through prayers and fasting. I acted similarly regarding the nasturtium so that, being hard to find we not be easily scorned." Having learned this, they were happy and gave thanks.

This is what the fable means: the mystery of Christ is dubious to some because for thirty years He was unrevealed and then became revealed practicing healing with the Apostles. This is known though eternal. He made the healing [abilities] of other holy men great, concealing Himself and acting through them. He also made the Gospel invisible with Himself, revealing [it] on the night of ungodliness. Having foreknowledge, He taught that 'I was not hidden as you thought' but revealed to those seeking Him through prayers and fasting. This is very clear. Similarly we shall find out the meaning of the Gospel with prayers, fasting and holiness so that we not be scorned like the Jews, since [the Gospel's message] was too easily found. And He is not incomprehensible so that we not be sorrowed by lack of hope. Rather, being happy with this, let us give thanks.


(Translated into English by Robert Bedrosian)



Comments

Popular posts from this blog

Learn Classical Armenian!

Some male names from 5th century Armenia

A selection of famous literary lines, translated into 5th century Grabar