The Vine (from the Fables of Mkhitar Gosh)

Branches and Vines Quilt, Ernestine Eberhardt Zaumseil (American, 1828–1904), Cotton, silk, and wool, American

Որթն
յԱռակք Մխիթար Գոշի

Ի լինել որթոյն
որդեկոտոր որդեկոտոր - child-killing
ի գարնանային ժամանակի, եւ
յարտասուելնարտասուել - to shed tears
՝
եկին գալ - to come
տունկք ամենայն մխիթարել զնա, եկն ընդ նոսա եւ մորենի. եւ այն ինչ էր մխիթարութեան բան. Մի՛ լար, ասեն, դարձեալ
ծնանիսծնանել - to reproduce
որդիս։ Եւ նա ասէ. Ծնանիմ, եւ դարձեալ կոտորեն, եւ այդ զի՞նչ մխիթար է. այլ այս է մխիթար անձին, զի մնացեալն իմ որդիք՝ պտղաբեր լինին, եւ պատճառ ուրախութեան մարդկան. եւ այսիւ անձն մխիթարէր։ Իսկ մորենի ասէր. Եկի մխիթարել զքեզ, զի
ինեւես - I
զաչսդ սրբիցես։ Եւ նա ասէ. Շնորհ ունիմ.
տնկարգործին՝տնկագործ - horticulturalist
որ
խլէխլել - to root out
զքեզ յարմատոյ իմմէ։ Յայտնէ ապացոյցս, զի առ ժամանակ մի է մխիթարել մնացելովքս, զի մահկանացու է ազդ մարդկան. այլ այն իսկ է
տիրապէստիրապէս - supremely
մխիթարութիւն, զի ըստ հաճոյից տեառն իցեն մնացեալն ժառանգք։ Բայց
մորոսացմորոս - foolish
բան առաւել զայրացուցանէ՝ քան թէ մխիթարէ զսգաւորս նման մորենւոյն, զոր շնորհ ունի բնաւին ոչ տեսանել զանմիտ մխիթարիլսն։


When in springtime the vine, bereft of children, wept, all the plants came to console it including the blackberry. These were their words of consolation: "Weep not," they said, "once again you shall have children." [The vine] replied: "I shall bear and again they shall destroy. What consolation is that? Rather my comfort would be if my children remained with me, were fruitful and the cause of human happiness. I would be comforted by this". Now the blackberry spoke up: "I came to console you, so that you would wipe your eyes on me." And [the vine] replied: "I thank the gardener who snatches you from my root." [The fable] clearly shows that temporarily one may be comforted by survivors, for humankind is mortal. However, the supreme consolation is that surviving heirs please the lord. Foolish words, such as those of the blackberry, aggrevate more than comfort the mourner, who would have been thankful to have never seen the senseless consoler.


(Translated into English by Robert Bedrosian)



Comments

Popular posts from this blog

Learn Classical Armenian!

Some male names from 5th century Armenia

Աշխարհաբառ լեզուի վրայ