Ինչ որ ընես՝ քեզ կ'ընես

Ինչ որ ընես՝ քեզ կընես

 

ի Բազմավէպէ

 

(1848)

 

Ատենով տէվրիշ մը կայ եղեր որ սովորութիւն ըրեր է՝ անդադար աս խօսքս կը զրուցէ թէ ինչ որ ընես՝ քեզ կընես. աս ըսելով դռնէ դուռ ողորմութիւն կը մուրայ եղեր։ Օր մըն ալ կերթայ մէկ դուռ մը կը զարնէ, Տանտիկին, կըսէ, ինչ որ ընես՝ քեզ կընես. բան մը տուր որ ելլեմ երթամ. կինը կը հանէ կարկանդակ մը կու տայ, տէվրիշն ալ, ինչ որ ընես քեզ կընես կըսէ ու կառնու կերթայ. բայց կարկանդակին համն ալ բերանը մնալով՝ կը սկսի ամէն օր գալ՝ նոյն խօսքերով բան մուրալ։ Խեղճ կինը կը ձանձրանայ տէվրիշին ձեռքէն, բայց ի՞նչ ընէ, անիկա կարկանդակը չառած՝ երթալիք չունի. եւ որովհետեւ իր որդին ու էրիկը պատերազմի գնացած են եղեր, անոնց ողջ առողջ դառնալուն համար ըլլայ ըսելով ամէն անգամ ողորմութիւնը կու տայ եղեր։ Վերջապէս ճարը կը հատնի, օր մը կարկանդակը շինած ատենը մէջը թոյն կը դնէ որ տէվրիշը ուտէ մեռնի, ինքն ալ ձեռքէն ազատի։ Երկրորդ օրը կը տնկուի տէվրիշը, դուռը կը զարնէ, Տանտիկին, կըսէ, ինչ որ ընես՝ քեզ կընես. քիչ մը բան տուր՝ ելլեմ երթամ. կինը կը հանէ կու տայ կարկանդակը. տէվրիշն ալ կառնու կը դնէ տօպրակն ու կերթայ։

            Տէվրիշին բնակարանը քաղաքէն դուրս է եղեր. դէպ ի հոն երթալու ատենը՝ պատերազմէն ետ դարձողներէն երկու ձիաւոր ասոր վրայ կը յարձակին, Տօպրակիդ մէջ ոսկի՞ կայ ի՛նչ կայ՝ տեսնենք կըսեն։ — Չէ պարոններ, բան մը չկայ։ — Չէ, չըլլար, բաց նայինք։ Կը բանայ, կը նային որ մէջէն կարկանդակ մը ելաւ, մէկէն կառնուն կուտեն, ուրախութեամբ տուն կու գան։ Մէկը մէկալը կելլեն ասոնց աչքիլուսի կը վազեն. ասոնք ըսես նէ՝ քանի կերթան կը բռնկին տակնուվրայ կըլլան, մահուան դուռը կը հասնին։ Կը հարցնեն եկողները թէ, Աս հիւանդութիւնը շատո՞նց է որ ունեցաք։ — Չէ, կըսեն, մենք հիւանդութիւն երես տեսած չունինք. ողջ առողջ եկանք. միայն թէ քաղաք մօտեցած ատեննիս տէվրիշի մը տօպրակը պարպեցինք, մէջէն կարկանդակ մը ելաւ, կերածնուս պէս՝ ասանկ եղանք կըսեն ու կը մեռնին։ Կինը լսելուն պէս՝ ձեռուըները գլխուն զարնելով Վա՜խ, աս ի՞նչ ձուն էր որ ես իմ գլխուս բերի կըսեր ու կու լար կողբար, վասն զի գիտէր որ պատճառը իր եփած կարկանդակն է։ Տէվրիշը կու գայ երկրորդ օրը, կը հասկնայ եղածը, կը դառնայ կըսէ կնկանը. Հապա ես ամէն օր քեզի չէի՞ ըսեր թէ ինչ որ ընես քեզ կընես. նորէն կըսեմ՝ քեզ կընես։

Comments

Popular posts from this blog

Learn Classical Armenian!

A selection of famous literary lines, translated to 5th century Grabar

Աշխարհաբառ լեզուի վրայ