Հեքիաթ Բենիամին Նապաստակի


 Հայոց լեզուն

Հեքիաթ Բենիամին Նապաստակի
Թարգմանեաց Գրաբարի՝ Պիոն Հրեշտակացի

(DRAFT 4/24/2022)




Գրաբար:

Եղեւ յառաւաւտ միում նապաստակ մի փոքր որ նստէր ի վերայ ափի։
    Եւ ունկն դրեալ առ ի լսել զգնացից ձիակի։
    Գայ Տէր ՄաքԳրեգոր կառաւք իւրում. եւ նստէր առ նովաւ Տիկին ՄաքԳրեգոր զիւրեաւ զլխարկն վայելուչ։

English:

One morning a little rabbit sat on a bank.

He pricked his ears and listened to the trit-trot, trit-trot of a pony.

A gig was coming along the road; it was driven by Mr. McGregor, and beside him sat Mrs. McGregor in her best bonnet.




Hop, skip


Գրաբար:

Եւ իբրեւ անցին, փոքր Բենիամին նապաստակ խաղաց գնաց ի ճանապարհ՝ ոստոստելով ցատկռտելով, զի կոչէ ազգականսն իւր որք բնակէին յանտառսն յետոյ պարտիզի Տէր ՄաքԳրեգորի։

English:

As soon as they had passed, little Benjamin Bunny slid down into the road, and set off—with a hop, skip, and a jump—to call upon his relations, who lived in the wood at the back of Mr. McGregor's garden.




The Hole


Գրաբար.


Եւ անտառն լի էր որջովք. Իսկ բնակէին ի վայելչագոյն եւ աւազոտագոյն որջին մաւրաքոյրն Բենիամինի հանդերձ ազգականաւքն իւր՝ Ֆլոփսի, Մոփսի, Բամբակաձետ եւ Պետրոս։  

        Տիկին Նապաստակ էր ծեր եւ այրի. Շահս բերեր հիւսելով զձեռնոցք եւ զթաթպանք ի ճագարի բուրդէ (մի անգամ գնեցի ի շուկայէ)։ Վաճառէր եւ բանջարս եւ թէյ խնկունւոյ եւ ճագարածխախոտ (զոր կոչեմք՝ աբեղախոտ)։  


English:


That wood was full of rabbit holes; and in the neatest, sandiest hole of all lived Benjamin's aunt and his cousins—Flopsy, Mopsy, Cotton-tail, and Peter.  

        Old Mrs. Rabbit was a widow; she earned her living by knitting rabbit-wool mittens and muffatees (I once bought a pair at a bazaar). She also sold herbs, and rosemary tea, and rabbit-tobacco (which is what we call lavender).  



Ears


Գրաբար.


Փոքրիկ Բենիամին ո՛չ կամէր տեսանել զմաւրաքոյրն իւր։  

        Եւ եկն գնաց յետոյ նոճոյ եւ գրեթէ անկաւ գլորեցաւ ի վերայ մաւրաքեռորդւոյ իւրոյ Պետրոսի։


English:


Little Benjamin did not very much want to see his Aunt.   

        He came round the back of the fir-tree, and nearly tumbled upon the top of his Cousin Peter.



In a handkerchief


Գրաբար.


Պետրոս նստէր առանձին. Թուէր հիւանդոտ՝ եւ զգեցեալ էր թաշկինակս կարմիրս։


English:


Peter was sitting by himself. He looked poorly, and was dressed in a red cotton pocket-handkerchief.



The Whisper


Գրաբար.


Եւ շշնջէր ցնա Բենիամին. Ո՞վ ունիցի զհանդերձս իւր։

Պատասխանի ետ Պետրոս եւ ասէ. Խրտուիլակն ի պարտիզին Տէր ՄաքԳրեգորի։ Եւ սկսաւ Պետրոս պատմել թէ որպէս հալածեցաւ շուրջ զպարտիզաւ, կորուսելով զկաւշիկս եւ զհանդերձս իւր։

Բենիամին նստաւ առ ազգականի իւրում եւ բանիւք հաստատեաց թէ Տէր եւ Տիկին ՄաքԳրեգոր ելանէին ի տանէ նոցա կառաւք. Արդարեւ մինչեւ ցկատարումն աւուրն, զի տիկինն ունէր վայելչագոյն գլխարկն իւր։


English:


"Peter," said little Benjamin, in a whisper, "who has got your clothes?" 

Peter replied, "The scarecrow in Mr. McGregor's garden," and described how he had been chased about the garden, and had dropped his shoes and coat. 

Little Benjamin sat down beside his cousin and assured him that Mr. McGregor had gone out in a gig, and Mrs. McGregor also; and certainly for the day, because she was wearing her best bonnet.



Led away



Գրաբար. 


Պետրոս զանձրեւ արար յոյս։ 

Արդ՝ լսելի եղեւ ձայն ծեր Տիկին Նապաստակի յորջէ, ասելով. Բամբակաձե՜տ Բամբակաձե՜տ, բեր ինձ այլ անթեմ։

Ասէ Պետրոս գնամ թերեւս առողջանամ։


English:


Peter said he hoped that it would rain.

At this point old Mrs. Rabbit's voice was heard inside the rabbit hole, calling: "Cotton-tail! Cotton-tail! fetch some more camomile!"

Peter said he thought he might feel better if he went for a walk.





Looking Down on the Garden


Գրաբար. 


Չոգան ձեռն ի ձեռն ի վերայ պարսպի ի ստորին կողմ անտառի, ուստի ի վար հայեցան ի պարտիզի Տեառն ՄաքԳրեգորի։ Եւ տեսանէին զի կային անդ հանդերձն եւ կաւշիկքն Պետրոսի ի վերայ խրտուիլակի, յորոյ վերայ նստէր գլխարկն Տեառն ՄաքԳրեգորի։


English:


They went away hand in hand, and got upon the flat top of the wall at the bottom of the wood. From here they looked down into Mr. McGregor's garden. Peter's coat and shoes were plainly to be seen upon the scarecrow, topped with an old tam-o'-shanter of Mr. McGregor's.



Falling


Գրաբար. 


Ասէ փոքրիկ Բենիամինն. Մաշէ զհանդերձս նապաստակի սողալ ընդ դրամբ. Պարտ եւ արժան է մտանել իջանելով ի տանձենւոյ անտի։

Եւ անկաւ Պետրոս ի վերայ գլխոյ իւրոյ. այլ ո՛չ վիրաւորեցաւ, զի տերեւալից էր յատակն՝ եւ փափուկն յոյժ։

Նա եւ սերմանեալ էր հազարովք։


English:


Little Benjamin said: "It spoils people's clothing to squeeze under a gate; the proper way to get in is to climb down a pear-tree."

        Peter fell down head first; but it was of no consequence, as the bed below was newly raked and quite soft.

        It had been sown with lettuces.



Footmarks


Գրաբար. 


Իսկ արարին զշաւիղս անդ ի վերայ ամենայն յատակին. մանաւանդ փոքրիկ Բենիամին՝ որ զգեցեալ էր հողաթափս։


English:


They left a great many odd little footmarks all over the bed, especially little Benjamin, who was wearing clogs.




Tam


Գրաբար. 


Ասէ փոքրիկ Բենիամին` թէ նախ պարտ էր բերել զհանդերձս Պետրոսի, զի ի գործ արկանիցեն զթաշկինակն։

Եհան զնոսա ի խրտուիլակէն։ Բայց անձրեւ եղեւ ի գիշերի. Իսկ ջուրք էին ի կաւշիկսն եւ վերարկուն էր ինչ փոքրեալ։

Բենիամին զգեցաւ զգլխարկն, բայց մեծ էր ի վերայ նորա։


English:


Little Benjamin said that the first thing to be done was to get back Peter's clothes, in order that they might be able to use the pocket-handkerchief.

        They took them off the scarecrow. There had been rain during the night; there was water in the shoes, and the coast was somewhat shrunk.

        Benjamin tried on the tam-o'-shanter, but it was too big for him.



Filling the pockets


Գրաբար. 


Ապա կարծիս տայր լնուլ զթաշկինակն սոխովք որպէս նուէր ի մաւրաքեռն իւր։

Թուէր թէ Պետրոս ոչ զուարճանայրԶի նա անդադար լսէր բոմբիւնք։


English:


Then he suggested that they should fill the pocket-handkerchief with onions, as a little present for his Aunt.

        Peter did not seem to be enjoying himself; he kept hearing noises.



Munching lettuce


Գրաբար. 


Այլ Բենիամին լի էր մխիթարութեամբ, եւ եկեր զտերեւ հազարոյ։ Ասաց թէ՝ սովորութիւն է իմ գալ ի պարտէզ ընդ հաւր իմում քաղել հազար յընթրիս Կիրակնաւրեայ. եւ անուն հաւր նորա ծեր Տէր Բենիամին Նապաստակ։

Արդարեւ hազարս բարեհամ էին։


English:


Benjamin, on the contrary, was perfectly at home, and ate a lettuce leaf. He said that he was in the habit of coming to the garden with his father to get lettuces for their Sunday dinner. (The name of little Benjamin's paper was old Mr. Benjamin Bunny.)

        The lettuces were certainly very fine.



Dropping Onions


Գրաբար. 


Պետրոս ոչ ինչ եկեր. Եւ ասէր թէ՝ կամիմ երթալ ի տուն իմ։ Իսկ զկէսն զսոխիսն ընկէց ի գետին։


English:


Peter did not eat anything; he said he should like to go home. Presently he dropped half the onions.



He boldly led the way


Գրաբար. 


Փոքրիկ Բենիամին ասէր, թէ՝ ոչ էր հնար բարձրանալ ի տանձենւոյն բեռամբ բանջարաց։ Եւ տարաւ Պետրոսի յայնկոյս պարտիզին։ Գնացին ընդ շաւիիղս տախտակամած ընդ պարսպաւ արեւոտ՝ կարմիր աղիւսոյ։

Մուկքն նստան ի վերայ սեմոց դրանցն իւրեանց ճեղքելով զսերմանս կեռասոյ. Ակնարկի առնէին ի Պետրոս եւ Բենիամին Նապաստակաց աչաւք իւրեանց։


English:


Little Benjamin said that it was not possible to get back up the pear-tree with a load of vegetables. He led the way boldly towards the other end of the garden. They went along a little walk on planks, under a sunny, red brick wall. 

The mice sat on their doorsteps cracking cherry-stones; they winked at Peter Rabbit and little Benjamin Bunny.



Dropped Again

Գրաբար. 


Իսկ Պետրոս դարձեալ բաց եթող թաշկինակն։


English:


Presently Peter let the pocket-handkerchief go again.



Hearing Noises


Գրաբար. 


Գնացին ի մէջ անաւթս խեցեղէնս եւ տնկարանս եւ տակառակս։ Պետրոս լուաւ զձայն վատթարագոյն. եւ բացան աչք նորա որպէս զձուս։

Սակաւիկ ինչ յառաջ քան զազգական իւր գնայրեւ յանկարծակի զտեղի առ։


English:


They got amongst flower-pots, and frames, and tubs. Peter heard noises worse than ever; his eyes were as big as lolly-pops! 

He was a step or two in front of his cousin when he suddenly stopped.



Cat


Գրաբար. 


Իսկ զայս տեսին առ եզերբն. 

        Փոքրիկ Բենիամին հայեցաւ եւ իսկոյն թաքոյց զինքն հանդերձ Պետրոսով եւ սոխովք առ մեծ սակառաւ։


English:


This is what those little rabbits saw round that corner! 

        Little Benjamin took one look, and then, in half a minute less than no time, he hid himself and Peter and the onions underneath a large basket...



Cat Sniffing Basket


Գրաբար. 


Յարեաւ կատուն ձգտելով զինքն եւ եկն հոտոտեցաւ սակառն։

Թերեւս հաճոյ թուէր նմա հոտն սոխի։

Իսկ նստաւ ի վերայ սակառի։


English:


The cat got up and stretched herself, and came and sniffed at the basket. 

        Perhaps she liked the smell of onions! 

        Anyway, she sat down upon the top of the basket.



Cat on Basket



Գրաբար. 


Եւ նստաւ անդ զժամս հինգ։


English:


She sat there for five hours.



Գրաբար. 


Ոչ կարեմ նկարել ձեզ զպատկեր Պետրոսի եւ Բենաիմինի առ սակառաւ, զի էր մութնեւ հոտեալ ի տեղւոջէ անտի հոտ սոխի սոսկալի. վասն որոյ լացին Պետրոս նապաստակ եւ փոքրիկ Բենիամին։

Եւ ընդ արեւուն մտանել կատուն դեռ նստէր ի վերայ սակառի։


English:


I cannot draw you a picture of Peter and Benjamin underneath the basket, because it was quite dark, and because the smell of onions was fearful; it made Peter Rabbit and little Benjamin cry. 

        The sun got round behind the wood, and it was quite late in the afternoon; but still the cat sat upon the basket.



Benjamin


Գրաբար. 


Եւ եղեւ ոտնաձայն եւ անկաւ փշրանք կաւոյ յառաստաղէ։

Եւ իբրեւ հայեցաւ ի վեր ետես կատուն եթէ ծեր Տէր Բենիամին Նապաստակ սիգալով գնայր ի վերայ պարսպի ի  դարատափոյ։

Նա ծխէր ճագարածխախոտ ի ծխափայտէ եւ ունէր ցուպ փոքր ի ձեռին իւրում։

Եւ որոնէր զորդւոյն իւրոյ։


English:


At length there was a pitter-patter, pitter-patter, and some bits of mortar fell from the wall above. 

        The cat looked up and saw old Mr. Benjamin Bunny prancing along the top of the wall of the upper terrace. 

        He was smoking a pipe of rabbit-tobacco, and had a little switch in his hand. 

        He was looking for his son.



Benjamin Pounces


Գրաբար. 


Ծեր Տէր Նապաստակն ոչ ունէր խորհուրդ ի միտս վասն կատուոց։

Նա վազեաց՝ անց ընդ պարիսպս ըմբռնեալ յաղթահարեաց զկատուն, մինչեւ եհար զնա ի սակառէ անտի եւ փախուցանէր զնա ի ջերմանոց՝ պատառելով զմազ նորա ճանկով իւրով։

Զարմացաւ կատուն մեծ յոյժ, վասն որոյ ոչ վրէժ խնդրէր։


English:


Old Mr. Bunny had no opinion whatever of cats. 

        He took a tremendous jump off the top of the wall on to the top of the cat, and cuffed it off the basket, and kicked it into the greenhouse, scratching off a handful of fur. 

        The cat was too much surprised to scratch back.



By the Ears


Գրաբար. 


Եւ առաքելով ծեր Տէր Նապաստակն զկատուն ի ջերմանոց, փակեաց զդուրն եւ աղխեաց։

Եւ դարձաւ ի սակառ եւ եհան զորդին նորա յականջաց եւ զնա գանեաց ցուպովն։

Յետոյ եհան զքեռորդին նորա Պետրոս։


English:


When old Mr. Bunny had driven the cat into the greenhouse, he locked the door. 

        Then he came back to the basket and took out his son Benjamin by the ears, and whipped him with the little switch. 

        Then he took out his nephew Peter.



Marching


Գրաբար. 


Ապա եհան զթաշկինակն սոխովք եւ գնալով գնաց ի պարտիզէն անտի։


English:


Then he took out the handkerchief of onions, and marched out of the garden.



In the Garden


Գրաբար. 


Եւ յորժամ դարձաւ անդրէն Տէր ՄաքԳրեգորն յետ կէս ժամու՝ գտաւ ինչ ինչ դժուարիմաց։

Թուէր եթէ այր ոմն գնայր ընդ ամենայն պարտիզի ի հողաթափս. միայն թէ ոտնահետս էին փոքր յոյժ։

Նա եւ ոչ կարաց իմանալեթէ զիա՞րդ զկատուն կարաց փակել զինքն ի մէջ ջերմանոցն, աղխելով զդուրն յարտաքնում։


English:


When Mr. McGregor returned about half an hour later he observed several things which perplexed him. 

        It looked as though some person had been walking all over the garden in a pair of clogs—only the footmarks were too ridiculously little! 

        Also he could not understand how the cat could have managed to shut herself up inside the greenhouse, locking the door upon the outside.



Home Again


Գրաբար. 


Իսկ իբրեւ եհաս Պետրոս ի տանն իւրում մայրն շնորհեաց նորա, զի զուարթացաւ սիրտ նորա իբրեւ ետես թէ եգիտ Պետրոս զկաւշիկս եւ զվերարկուս։ Բամբակաձետ եւ Պետրոս ծալեցան զթաշկինակն եւ ծեր Տիկին Նապաստակն կախեաց զսոխսյառաստաղէն խոհանոցի հանդերձ բանջարանաւք եւ ճագարածխախոտաւք։


English:


When Peter got home his mother forgave him, because she was so glad to see that he had found his shoes and coat. Cotton-tail and Peter folded up the pocket-handkerchief, and old Mrs. Rabbit strung up the onions and hung them from the kitchen ceiling, with the bunches of herbs and the rabbit-tobacco.



ՎԱԽՃԱՆ


THE END



Thanks to Tom Samuelian and the good people of Krapar & Kini (with special thanks to Jesse Arlen & Matt Sarkissian) for helpful comments on an earlier draft.

Comments

Popular posts from this blog

Learn Classical Armenian!

Some male names from 5th century Armenia

Աշխարհաբառ լեզուի վրայ