Movses Khorenatsi's History of the Armenians: Chapter 8

 

Movses Khorenatsi's History of the Armenians
(Translated by Beyon Miloyan)

Genealogy of Greater Armenia
 
Chapter VIII
 

As to from whom or whence such discourses were found

 

Arshak the Great, king of the Persians and Parthians, who himself was of Parthian stock, is said to have rebelled against the Macedonians and reigned over all the East and Assyria. Killing Antiochus, the king in Nineveh, he came to subject the entire world and crowned his brother Vagharshak as king over Armenia, which he considered favorable to the stability of his empire. He made his brother reign in the royal city of Nisibis and established the borders of his own kingdom in western Assyria, Palestine, Asia, all of the Mediterranean [Anatolia] and Tetalia, from the [Black] Sea in Pontus to its Western shore in the Caucasus, as well as Atrpatakan, and “to wherever your imagination and courage take you. For the frontiers of the brave are set by their swords, and as far as they press, that much shall they possess.”

Having decisively established his authority and empire, [Vagharshak] wanted to know who, and what sort of men, had ruled over Armenia up to his day, and whether he had superseded brave men or cowards. He found a certain Assyrian by the name of Mar Abas Katina, an intelligent man, well-versed in Chaldean and Greek, whom he sent to his brother, Arshak the Great, with tasteful gifts, that he may allow him to enter the royal archives. And he wrote to him thus:

 

 

ԳԻՐՔ ԱՌԱՋԻՆ


Ծննդաբանութիւն Հայոց Մեծաց

  

Գլուխ Ը

 

Թէ ո՛վ կամ ուստի՛ զայսպիսիս եգիտ զրուցաբանութիւնս:

 

ԶԱրշակ մեծ, արքայ Պարսից եւ Պարթեւաց, որ եւ ազգաւ իսկ Պարթեւ, ապստամբեալ ասեն ի Մակեդոնացւոց եւ թագաւորեալ ի վերայ ամենայն արեւելից եւ Ասորեստանեայց, եւ սպանեալ զԱնտիոքոս թագաւոր ի Նինուէ` հնազանդեցուցեալ զամենայն տիեզերս ընդ իւրով ձեռամբ: Սա թագաւորեցուցանէ զեղբայր իւր զՎաղարշակ ի վերայ աշխարհիս Հայոց, պատեհ համարեալ այսպէս իմն անշարժ իւրոյ թագաւորութեանն մնալ: Եւ քաղաք թագաւորութեան տայ նմա զՄծբին, եւ սահմանս հատանէ նմա զմասն ինչ յարեւմտեայ Ասորւոց եւ զՊաղեստին եւ զԱսիա եւ զամենայն Միջերկրեայս եւ զԹետալիա, ի ծովէն Պոնտոսի մինչեւ ի տեղին` ուր Կաւկաս յարեւմտեանն յանգի ի ծով, եւ զԱտրպատական. «եւ այլ որչափ միտք քո եւ քաջութիւն հասանիցեն. զի սահմանք քաջաց, ասէ, զէնն իւրեանց, որքան հատանէ` այնքան ունի:»

Սորա կարգեալ զիշխանութիւն իւր մեծապէս, եւ հաստատեալ զթագաւորութիւն իւր` կամ եղեւ գիտել սորա, թէ ո՛յք արդեաւք եւ ո՛րպիսի արք տիրեալ իցեն ի վերայ աշխարհիս Հայոց մինչեւ ցնա. զքաջա՞ց արդեաւք եթէ զվատաց անցեալ ունիցի զտեղի: Եւ գտեալ զոմն ասորի Մար Աբաս Կատինայ, այր ուշիմ եւ վարժ քաղդէացի եւ յոյն գրով, զոր յղէ առ եղբայրն իւր Արշակ Մեծ արժանի ընծայիւք, բանալ նմա զդիւանն արքունի: Եւ գրէ առ նա ձեւ բանից աւրինակ զայս.

 



Index

 

Comments

Popular posts from this blog

Learn Classical Armenian!

Some male names from 5th century Armenia

Աշխարհաբառ լեզուի վրայ